Cao nguyên đất đỏ có hợp nuôi ong dú không

Người ở Tây Nguyên hỏi câu này khá nhiều trước khi mua tổ đầu tiên. Và người bán thì hầu như luôn trả lời là được.

Trả lời đầy đủ hơn thì phải kể cả mặt bất lợi, để người mua biết mình đang bước vào việc gì.

Mặt thuận lợi

Tây Nguyên có mùa mưa tháng 5 đến tháng 11 với nguồn hoa từ cà phê, muồng, hồ tiêu và lớp hoa dại quanh vườn. Trong quãng này đàn phát triển tốt.

Đợt hoa lớn nhất là cà phê nở rộ khoảng tháng 1 đến tháng 3, đủ để đàn tích trữ nếu đã đủ quân từ trước.

Mô hình phổ biến ở đây là đặt tổ dưới tán cây che bóng trong rẫy hoặc ven bìa rừng, có chắn gió, cách này đã được nhiều hộ áp dụng nên có sẵn kinh nghiệm để học.

Mật vùng này màu sẫm, vị đậm, hương cà phê và cây rừng khộp, đó là đặc điểm riêng có thể dùng làm điểm khác biệt khi bán.

Mặt bất lợi

Thứ nhất, rẫy cà phê và tiêu phun thuốc nhiều đợt, trùng cả mùa hoa lẫn mùa ong hoạt động mạnh. Đây là thứ phải chấp nhận chứ không xử lý dứt điểm được.

Thứ hai, mùa khô kéo dài bốn năm tháng với gió mạnh, dài hơn hẳn vùng đồng bằng.

Thứ ba, đêm lạnh làm đàn ra muộn về sớm, cộng với kiến rừng nhiều ở khu ven rẫy.

Quãng khó nhất trong năm là tháng 2 đến tháng 4, khi khô hạn gay gắt, gió mạnh, cỏ dại cháy nắng, nhiều nơi thiếu nước. Đàn không chết nhưng chững lại, và đàn yếu thì có thể không qua nổi.

Ai nên nuôi và ai nên cân nhắc

Nên nuôi nếu quanh nhà trong bán kính vài trăm mét có hoa quanh năm, có chỗ đặt tổ với nắng sáng và bóng chiều, và có thể ghé thăm đều đặn mỗi tuần.

Nên cân nhắc kỹ nếu quanh nhà là vùng canh tác phun thuốc thường xuyên, hoặc nếu không thể chăm đều.

Không nên nếu kỳ vọng thu nhập lớn từ vài tổ. Sản lượng ong dú vốn thấp, giá trị nằm ở chỗ hiếm chứ không ở số lượng.

Bắt đầu thế nào cho an toàn

Mua hai tới ba tổ đã ổn định, không mua tổ mới tách trong lần đầu.

Nhận tổ vào đầu mùa mưa để đàn có vài tháng hoa trước khi gặp quãng khó đầu tiên.

Nuôi trọn một năm, qua đủ mùa mưa lẫn mùa khô, rồi mới tính chuyện mở rộng.

Ghi chép mỗi tháng một dòng cho mỗi tổ. Sau một năm đó mình sẽ biết vườn nhà mình hợp tới đâu, chính xác hơn mọi lời tư vấn.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Mua nhiều tổ ngay lần đầu vì nghe nói dễ nuôi
• Bỏ qua việc kiểm nguồn hoa quanh nhà vào mùa khô
• Kỳ vọng sản lượng như quảng cáo của người bán tổ

Câu hỏi thường gặp

Người mới ở Tây Nguyên nên bắt đầu với mấy tổ?

Hai tới ba tổ đã ổn định. Đủ để so sánh giữa các đàn mà không quá sức khi còn đang học.

Nuôi ong dú ở Tây Nguyên có khó hơn nơi khác không?

đất bazan trải rộng ở độ cao 400 đến 800 mét, rẫy cà phê và tiêu xen rừng khộp Khó khăn chính là rẫy cà phê và tiêu phun thuốc nhiều đợt, trùng cả mùa hoa lẫn mùa ong hoạt động mạnh, còn lại thì tương tự các vùng khác.

Bao lâu thì có mật?

Thường phải qua ít nhất một năm để đàn ổn định và gây dự trữ. Thu sớm hơn là lấy mất phần đàn cần.

Có cần diện tích lớn không?

Không. Chỗ đặt tổ chỉ vài mét vuông. Cái cần là nguồn hoa trong bán kính vài trăm mét quanh đó.

Mua tổ ở đâu thì hợp với Tây Nguyên?

Ưu tiên trại trong vùng khí hậu tương tự. Đàn quen điều kiện rồi thì thích nghi nhanh hơn.