Đất bazan Tây Nguyên và con ong dú: hợp tới đâu

Người mới nuôi ong dú ở Tây Nguyên thường áp nguyên cách làm đọc được trên mạng, phần lớn viết cho vùng khác. Rồi thắc mắc vì sao đàn không lên như mô tả.

Khí hậu ở đây mát mẻ, mùa khô kéo dài và gắt, chênh nhiệt ngày đêm rất lớn. Riêng điều đó đã đủ làm mọi thứ khác đi.

Đặc điểm khí hậu vùng này

Tây Nguyên thuộc cao nguyên Nam Trung Bộ, khí hậu mát mẻ, mùa khô kéo dài và gắt, chênh nhiệt ngày đêm rất lớn. Độ ẩm rất thấp trong mùa khô, cao trong mùa mưa.

Mùa mưa kéo dài tháng 5 đến tháng 11, mùa khô tháng 12 đến tháng 4. Nhịp này quyết định gần như mọi việc trong năm của người nuôi ong.

Một đặc điểm nữa cần nhớ: đất bazan trải rộng ở độ cao 400 đến 800 mét, rẫy cà phê và tiêu xen rừng khộp. Đây là thứ khiến cách nuôi ở Tây Nguyên không giống các vùng khác, dù cùng một loài ong.

Lịch trong năm

Bảng dưới là nhịp chung ở Tây Nguyên. Năm nào thời tiết bất thường thì xê dịch, nhưng khuôn thì ổn định.

Quãng khó nhất trong năm

Ở Tây Nguyên, quãng đáng lo là tháng 2 đến tháng 4. Lý do: khô hạn gay gắt, gió mạnh, cỏ dại cháy nắng, nhiều nơi thiếu nước.

Trong quãng này đàn sống bằng phần đã tích từ trước. Chúa giảm đẻ, quân hao dần, hoạt động ở cửa tổ thưa hẳn.

Nhiều người thấy vậy tưởng đàn bệnh nên mở thùng kiểm tra liên tục. Càng mở đàn càng đuối, vì mỗi lần mở là một lần đàn phải trám lại và điều hoà lại nhiệt độ.

Việc đúng là để yên, chỉ nhìn cửa tổ và bảo đảm chống kiến.

Ba khó khăn riêng của Tây Nguyên

Thứ nhất, rẫy cà phê và tiêu phun thuốc nhiều đợt, trùng cả mùa hoa lẫn mùa ong hoạt động mạnh.

Thứ hai, mùa khô kéo dài bốn năm tháng với gió mạnh, dài hơn hẳn vùng đồng bằng.

Thứ ba, đêm lạnh làm đàn ra muộn về sớm, cộng với kiến rừng nhiều ở khu ven rẫy.

Ba thứ này không gặp cùng lúc ở mọi vùng, nên người nuôi ở Tây Nguyên phải điều chỉnh riêng chứ không áp nguyên hướng dẫn chung. Cách phổ biến ở đây là đặt tổ dưới tán cây che bóng trong rẫy hoặc ven bìa rừng, có chắn gió.

Điều chỉnh cách nuôi cho hợp

Chỗ đặt tổ nên kê khoảng tám tấc, ưu tiên chắn gió và che nắng buổi chiều. Chọn nơi có nắng buổi sáng và được che phần chiều.

Lịch tách đàn bám theo mùa mưa tháng 5 đến tháng 11, tránh tách sát tháng 2 đến tháng 4.

Thu mật vào cuối mùa mưa, chừa lại phần dự trữ đủ cho đàn qua mùa khô. Đây là điểm quan trọng nhất và cũng hay bị bỏ qua nhất.

Trồng bổ sung vài vạt hoa chịu hạn quanh khu đặt tổ để lấp quãng thiếu.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Áp nguyên lịch chăm của vùng khác cho Tây Nguyên
• Mở thùng kiểm tra liên tục trong tháng 2 đến tháng 4
• Thu mật cạn trước khi vào mùa khô

Câu hỏi thường gặp

Ong dú có hợp với khí hậu Tây Nguyên không?

đất bazan trải rộng ở độ cao 400 đến 800 mét, rẫy cà phê và tiêu xen rừng khộp Vì vậy nuôi được nhưng phải điều chỉnh, không thể làm y như vùng khác. Người nuôi ở đây thường đặt tổ dưới tán cây che bóng trong rẫy hoặc ven bìa rừng, có chắn gió.

Tháng nào khó nhất ở Tây Nguyên?

tháng 2 đến tháng 4, do khô hạn gay gắt, gió mạnh, cỏ dại cháy nắng, nhiều nơi thiếu nước. Trong quãng này việc tốt nhất là để yên cho đàn.

Mùa hoa chính ở Tây Nguyên là khi nào?

Đợt lớn nhất thường là cà phê nở rộ khoảng tháng 1 đến tháng 3. Ngoài ra còn nguồn nền từ cà phê, muồng và lớp hoa dại quanh vườn.

Mật ong dú Tây Nguyên có gì khác?

Mật ở đây màu sẫm, vị đậm, hương cà phê và cây rừng khộp. Đó là do nguồn hoa của vùng chứ không phải do giống ong khác nhau.

Nên kê thùng cao bao nhiêu ở Tây Nguyên?

Khoảng khoảng tám tấc, ưu tiên chắn gió và che nắng buổi chiều. Con số này tính theo đặc thù của vùng chứ không có mức chung cho mọi nơi.